Lipödem çoğu kişi tarafından yalnızca estetik bir bacak sorunu gibi algılanmaktadır. Ancak klinik gözlemler bu yaklaşımın eksik kaldığını açıkça göstermektedir. Çünkü lipödem çoğu hastada yalnızca yağ birikimi ile sınırlı kalmamaktadır. Aynı zamanda dolaşım sistemi bozulmakta ve toplardamar fonksiyonları etkilenebilmektedir. Bu nedenle sadece görüntüye odaklanmak tedaviyi geciktirmekte ve hastalığı ilerletebilmektedir. Özellikle akşam saatlerinde artan bacak ağırlığı önemli bir uyarı işareti oluşturmaktadır. Ayrıca şişlik ve dolgunluk hissi damar basıncının arttığını gösterebilmektedir. Bu yüzden lipödem belirtileri mutlaka damar sağlığı ile birlikte değerlendirilmelidir.
İÇİNDEKİLER
Lipödem Nedir ve Neden Yanlış Yorumlanmaktadır?
Lipödem nedir sorusu internette en sık aranan sağlık başlıkları arasında yer almaktadır. Kadınlarda simetrik yağ birikimi ile ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Ancak hastalar çoğu zaman bunu yalnızca kilo problemi sanmaktadır. Diyet yapılmakta fakat bacak kalınlığı beklenen oranda azalmamaktadır. Çünkü lipödemli dokuda metabolik direnç gelişmekte ve yağ dokusu zor küçülmektedir. Ayrıca dokuda ödem artmakta ve lenfatik akış yavaşlayabilmektedir. Bu durum ağrıya ve hassasiyete neden olabilmektedir. Dolayısıyla lipödem tedavisi yalnızca zayıflama programı ile başarı sağlamamaktadır. Hekim değerlendirmesi bütüncül yaklaşım gerektirmektedir.
Akşama Doğru Artan Bacak Ağırlığı Ne Anlama Gelmektedir?
Hastalar gün içinde giderek artan dolgunluk hissini sıkça tarif etmektedir. Özellikle akşam saatlerinde bacaklarda belirgin bir ağırlık oluşmaktadır. Bu bulgu basit yorgunlukla açıklanamaz ve damar basıncını düşündürmektedir. Çünkü uzun süre ayakta kalmak toplardamar dönüşünü zorlaştırmaktadır. Kan yerçekimi etkisiyle bacaklarda birikmekte ve doku basıncı artmaktadır. Eğer venöz yetmezlik eşlik ediyorsa bu tablo daha belirgin seyretmektedir. Ayrıca ayakkabı dar gelmekte ve çorap izleri derinleşmektedir. Bu nedenle akşam artan şişlik mutlaka ciddiye alınmalıdır. Erken değerlendirme ilerleyici hasarı önleyebilmektedir.
Lipödem ve Venöz Yetmezlik Birlikte Görülebilir Mi?
Klinik deneyimler iki hastalığın sıklıkla birlikte ilerlediğini göstermektedir. Lipödem ve varis aynı hastada eş zamanlı bulunabilmektedir. Çünkü artan yağ dokusu toplardamarlara mekanik baskı oluşturmaktadır. Bu baskı kanın yukarı taşınmasını zorlaştırmakta ve kapak fonksiyonlarını bozmaktadır. Zamanla damarlar genişlemekte ve geri kaçış başlamaktadır. Böylece bacak damar tıkanıklığı veya yetmezlik belirtileri ortaya çıkabilmektedir. Hastalar hem estetik hem fonksiyonel şikayet yaşamaktadır. Dolayısıyla yalnızca kozmetik müdahaleler yeterli fayda sağlamamaktadır. Önce damar sisteminin korunması gerekmektedir.
Venöz Yetmezlik Muayenesi Neden Zorunludur?
Her lipödem hastası mutlaka detaylı damar muayenesinden geçmelidir. Hekim öncelikle klinik değerlendirme yapmakta ve risk faktörlerini sorgulamaktadır. Ardından doppler ultrasonografi ile damar akımı incelenmektedir. Bu yöntem kapak kaçağını ve geri akımı net biçimde göstermektedir. Eğer ileri toplardamar yetmezliği saptanırsa tedavi planı değişmektedir. Çünkü yağ dokusuna yönelik işlemler tek başına yeterli kalmamaktadır. Önce dolaşım düzeltilmekte ve doku basıncı azaltılmaktadır. Böylece sonraki tedaviler daha etkili sonuç verebilmektedir.
Önce Hangi Tedavi Başlanmalıdır?
Tıpta her zaman doğru sıralama başarıyı belirlemektedir. Eğer varis tedavisi gecikirse şişlik kalıcı hale gelebilmektedir. Bu nedenle hekimler öncelikle venöz yetmezliği tedavi etmektedir. Gerekirse lazer veya radyofrekans gibi girişimsel yöntemler uygulanmaktadır. Bu işlemler sorunlu damarları kapatmakta ve sağlıklı akımı yönlendirmektedir. Ardından lipödem için kompresyon, egzersiz ve beslenme programı planlanmaktadır. Böylece bacak hacmi daha kontrollü azalmaktadır. Ayrıca ağrı şikayetleri belirgin şekilde hafiflemektedir. Doğru sırayla ilerlemek tedavi başarısını artırmaktadır.
Yanlış Tanı Hangi Sorunlara Yol Açmaktadır?
Birçok hasta yalnızca estetik merkezlere başvurmaktadır. Ancak damar değerlendirmesi yapılmadığında sorun derinleşebilmektedir. Sadece yağ azaltıcı işlemler uygulanmakta fakat dolaşım düzelmemektedir. Bu durum geçici iyilik sağlamakta fakat şişlik tekrar artmaktadır. Ayrıca kronik basınç cilt problemlerine yol açabilmektedir. Uzun vadede yara ve enfeksiyon riski artabilmektedir. Bu nedenle lipödem belirtileri mutlaka damar uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Doğru tanı hastayı gereksiz işlemlerden korumaktadır.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri Neden Önem Taşımaktadır?
Tedavi yalnızca girişimsel yöntemlerden ibaret değildir. Hasta günlük alışkanlıklarını da bilinçli şekilde düzenlemelidir. Düzenli yürüyüş kas pompasını aktive etmekte ve damar dönüşünü artırmaktadır. Ayrıca tuz tüketimi azaltılmakta ve ödem kontrol altına alınmaktadır. Kompresyon çorapları gün boyu damar basıncını dengelemektedir. Sağlıklı kilo kontrolü bacak yükünü azaltmaktadır. Bu adımlar birlikte uygulandığında lipödem tedavisi daha başarılı ilerlemektedir. Hastalar hem görünüm hem konfor açısından belirgin fayda görmektedir.
Lipödem Tek Başına Değerlendirilmemelidir
Lipödem sadece kozmetik bir sorun olarak ele alınmamalıdır. Çünkü altta sıklıkla venöz yetmezlik eşlik edebilmektedir. Bu iki tablo birlikte ilerlediğinde şikayetler hızla artmaktadır. Ancak erken tanı ve doğru sıralama güçlü koruma sağlamaktadır. Hekim önce damar sistemini değerlendirmekte ve ardından kişisel plan oluşturmaktadır. Böylece hem ağrı azalmakta hem hareket kapasitesi artmaktadır. Unutulmamalıdır ki tıpta hastalık değil hasta değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım bacak sağlığı için en güvenli yolu sunmaktadır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışınız.
Dilerseniz diğer blog içeriklerimizi de okuyun.
