Bacak ağrısı sık görülen bir şikayettir ancak her zaman aynı hastalığı ifade etmez. Çünkü bacakta hissedilen ağrı, damar, kas, eklem veya bağ dokusu kaynaklı olabilir ve bu durum tanıyı doğrudan etkilemektedir. Aynı şekilde tarif edilen ağrıların altında tamamen farklı hastalıklar yatabilmektedir. Bu nedenle ağrının zamanı, yürüyüşle ilişkisi ve dinlenmeyle değişimi dikkatle değerlendirilmelidir. Doğru yorum yapılmadığında yanlış branşa başvurulabilir ve tedavi gecikebilir.
Yürüyüşle Ortaya Çıkan Bacak Ağrıları Ne Anlama Gelir?
Eğer yürüyüş sırasında bacakta kesilme hissi oluşuyorsa ve kişi kısa mesafede durmak zorunda kalıyorsa bu durum önemlidir. Özellikle 50–100 metre yürüdükten sonra dinlenme ihtiyacı doğuyorsa ve ağrı yürümeyi engelliyorsa atardamar hastalıkları akla gelmelidir. Çünkü tıkayıcı atardamar hastalıklarında kaslara yeterli oksijen ulaşamaz. Bu nedenle yürüyüşle birlikte ağrı artar ancak dinlenme sırasında kasın oksijen ihtiyacı azaldığı için ağrı geçer.
Bu tablo genellikle aralıklı topallama olarak tanımlanır ve erken tanı açısından önem taşır. Başlangıçta hafif olan yakınmalar zamanla yürüme mesafesini daha da kısaltır. Tedavi gecikirse istirahat ağrıları ortaya çıkabilir ve doku hasarı gelişebilir. Bu nedenle bu tür ağrılar basit kas yorgunluğu olarak görülmemelidir. Erken dönemde damar değerlendirmesi yapılması kalıcı hasarı önlemektedir.
Tıkayıcı Atardamar Hastalıklarında Ağrının Özellikleri
Tıkayıcı atardamar hastalıklarında bacak ağrısı genellikle baldır kaslarında hissedilmekte ve yürüyüşle belirginleşmektedir. Sabah saatlerinde şikayet olmaması hastalığı dışlamaz çünkü ağrı çoğunlukla aktiviteyle ortaya çıkar. Hastalık ilerledikçe yürünebilen mesafe kısalır ve ağrı daha erken başlar. İleri evrelerde ise dinlenme sırasında bile ağrı görülebilmektedir. Bu nedenle yürüyüşle artan ve dinlenmeyle geçen bacak ağrıları mutlaka ciddiye alınmalıdır.
Ağrı genellikle aynı mesafede tekrarlar ve her yürüyüşte benzer şekilde ortaya çıkar. Ayrıca soğukluk, solukluk ve nabız azalması eşlik etmektedir. Sigara kullanımı ve diyabet riski belirgin artırır. Bu nedenle risk faktörleri mutlaka sorgulanmalıdır. Erken tanı tedavi başarısını önemli ölçüde artırır.
Gün Sonuna Doğru Artan Bacak Ağrısı Ne İfade Eder?
Sabah saatlerinde belirgin şikayet yokken akşam saatlerinde artan bacak ağrısı farklı bir tabloyu düşündürür. Bu tür ağrılar çoğunlukla toplardamar sistemiyle ilişkilidir. Özellikle venöz yetmezlikte gün içinde yerçekiminin etkisiyle bacaklarda kan göllenmesi olur. Bu durum ağırlık hissi, dolgunluk ve sızlama şeklinde ağrıya neden olur. Dinlenme ve bacakları yukarı kaldırmak genellikle rahatlama sağlar.
Akşamları bacaklarda şişlik ve varis görünümü sık eşlik eder. Uzun süre ayakta kalmak şikayetleri belirgin artırır. Sabah saatlerinde ödemin azalması tipiktir. Hareket ve yürüyüş genellikle rahatlama sağlar. Bu bulgular venöz kaynaklı ağrıyı düşündürür.
Venöz Yetmezlik ve Lipödemde Bacak Ağrısı
Venöz yetmezlikte bacak ağrısına çoğu zaman şişlik ve varisler eşlik ederken, lipödemde farklı bir tablo görülmektedir. Lipödem genellikle kadınlarda ortaya çıkar ve bacaklarda simetrik yağ birikimiyle seyreder. Gün sonuna doğru yorgunluk ve hassasiyet artar ancak yürüyüşle ortaya çıkan kesilme hissi tipik değildir. Bu nedenle lipödem ile damar hastalıkları karıştırılmamalıdır çünkü tedavi yaklaşımları tamamen farklıdır.
Lipödemde ağrı genellikle dokunmakla artar ve morarma kolay gelişir. Ayaklar çoğunlukla etkilenmez ve bilek kalınlaşması belirgindir. Diyetle yağ dokusu azalmaz ve şikayetler kalıcıdır. Bu nedenle erken tanı tedavi planlaması için önemlidir.
Sabah Kalkınca Olan ve Hareketle Azalan Bacak Ağrıları
Sabah uyanıldığında bacaklarda tutukluk ve ağrı hissediliyor ancak gün içinde hareketle bu ağrı azalıyor ise romatizmal hastalıklar düşünülmelidir. Romatizmal hastalıklarda dokular hareketsizlikle sertleşir ve kanlanma azalır. Hareketle birlikte dokular ısınır ve kan akımı artar. Bu nedenle ağrı zamanla hafifler. Bu tür ağrılar damar kaynaklı değildir ve değerlendirme fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Bacak Ağrısında Doğru Uzman Seçimi Neden Önemlidir?
Bacak ağrısının nedeni doğru belirlenmediğinde yanlış tedavi uygulanabilir. Damar hastalığı olan bir kişi yalnızca ağrı kesici kullanırsa hastalık ilerleyebilmektedir. Aynı şekilde romatizmal ağrısı olan bir hastaya gereksiz damar tetkikleri yapılabilmektedir. Bu nedenle ağrının karakteri, zamanı ve yürüyüşle ilişkisi doğru analiz edilmelidir. Doğru branşa yönlendirme, hem tanıyı hızlandırır hem de tedavi başarısını artırır.
Ne Zaman Kalp ve Damar Cerrahına Başvurulmalıdır?
Yürüyüşle artan, dinlenmeyle geçen ve mesafe kısıtlayan bacak ağrıları mutlaka kalp ve damar cerrahisi tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle sigara kullanan, diyabeti veya hipertansiyonu olan bireylerde bu şikayetler daha önemlidir. Çünkü bu grupta damar tıkanıklığı riski yüksektir. Erken tanı konulduğunda ilerleyici damar hasarı önlenebilir ve yaşam kalitesi korunabilir.
Ayrıca istirahatte başlayan ağrı, ayakta soğukluk ve renk değişikliği acil değerlendirme gerektirir. Gece artan ağrı ve yaraların iyileşmemesi ileri hastalığı düşündürür. Bu bulgular varsa gecikmeden uzman başvurusu yapılmalıdır çünkü gecikme kalıcı hasara yol açabilir.
Bacak Ağrısı Doğru Okunmalıdır
Bacak ağrısı basit bir şikayet gibi görünse de altında ciddi hastalıklar yatabilir. Aynı ağrı farklı nedenlerle ortaya çıkabilir ve her durumda farklı bir yaklaşım gerekir. Yürüyüşle artan ağrı atardamar hastalığını, gün sonunda artan ağrı venöz sorunları, sabah tutukluğu ise romatizmal hastalıkları düşündürür. Bu nedenle bacak ağrısı doğru yorumlanmalı ve uygun uzmana başvurulmalıdır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışınız.
Dilerseniz diğer blog içeriklerimizi de okuyun.
