Vücuttaki ürik asit düzeyinin yüksek olması, özellikle gut hastalığına neden olabilir. Ayak başparmağında ani şişlik ve ağrı ile kendini gösteren bu rahatsızlık, yediklerimizle doğrudan bağlantılıdır. Çünkü bazı gıdalar vücutta ürik asit üretimini artırır. Bu yazıda, ürik asidi yükselten başlıca besinleri sade bir dille anlatacağız ve nasıl beslenmeniz gerektiğini paylaşacağız.
Ürik Asit Nedir? Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
Nedir hep birlikte öğrenelim ve yüksekliğinde ne olur inceleyelim.
Vücutta Oluşan Doğal Bir Madde
Ürik asit, vücudun hücreleri yenilerken ya da bazı yiyecekler sindirilirken oluşan bir atık maddedir. Normalde böbrekler bu maddeyi süzerek idrar yoluyla dışarı atar. Ancak vücut çok fazla ürik asit üretirse ya da böbrekler yeterince atamazsa, kanda ürik olan asit birikir.
Bu durum uzun vadede gut hastalığı, böbrek taşı, hatta eklem hasarına yol açabilir. Bu yüzden ürik asidi yükselten yiyeceklerden uzak durmak önemlidir.
Ürik Asidi Artıran Başlıca Besinler
Ürik asidi artıran başlıca besinler aşağıdaki gibidir:
Purin İçeriği Yüksek Gıdalar
Purin, vücutta ürik asit oluşumuna neden olan bir maddedir. Bazı yiyeceklerde purin oranı çok yüksektir. Bu gıdaların aşırı tüketimi, kanınızdaki ürik asit miktarını hızla artırabilir.
İşte dikkat edilmesi gereken o gıdalar:
1. Sakatatlar
Karaciğer, dalak, işkembe gibi sakatatlar, purin açısından en zengin besinlerdendir. Bu nedenle ürik olan asit yüksekliği olan kişiler kesinlikle uzak durmalıdır.
2. Av Etleri
Özellikle geyik, keklik, bıldırcın gibi av hayvanlarının etleri yüksek miktarda purin içerir. Bu etler daha ağır sindirilir ve ürik olan asit düzeyini artırır.
3. İşlenmiş Et Ürünleri
Sucuk, salam, sosis gibi hazır et ürünleri, hem katkı maddeleri hem de yüksek purin içeriği nedeniyle sakıncalıdır. Ayrıca bu ürünlerdeki tuz oranı da böbrekleri yorar.
4. Kabuklu Deniz Ürünleri
Karides, midye, istiridye gibi kabuklu deniz ürünleri, purin açısından oldukça zengindir. Haftada bir tüketim bile bazı kişilerde gut atağını tetikleyebilir.
5. Fruktoz (Şeker)
Özellikle fruktoz içeren mısır şurubu, gazlı içecekler ve tatlandırılmış ürünler ürik asidi artırır. Fruktoz, karaciğer tarafından işlendiğinde ürik olan asit üretimini artıran bir mekanizmayı tetikler.
6. Hamur İşi ve Beyaz Unlu Mamuller
Poğaça, börek, kek, beyaz ekmek gibi gıdalar, lif oranı düşük, glisemik indeksi yüksek besinlerdir. Bu yiyecekler insülin direncine yol açabilir ve dolaylı olarak ürik asidi yükseltebilir.
7. Mayalı Besinler
Maya içeren ekmekler ve hamur işleri, bazı kişilerde purin üretimini tetikleyebilir. Özellikle hazır mayalı hamur ürünlerine dikkat etmek gerekir.
Dilerseniz diğer blog içeriklerimizi de okuyabilirsiniz.
Ürik Asit Dengesini Korumak için Neler Tüketilmeli?
Ürik asidi yükselten gıdalardan uzak durmak kadar, ürik asidi düşürmeye yardımcı gıdaları tüketmek de önemlidir. İşte önerilen bazı gıdalar:
- Bol su: Günde en az 2-2.5 litre su içmek, böbreklerin ürik asidi atmasına yardımcı olur.
- Yağsız süt ve yoğurt: Kalsiyum ve protein açısından zengin olup ürik asit üzerinde olumlu etki yapar.
- Lifli sebzeler: Özellikle brokoli, kabak, salatalık gibi sebzeler tercih edilmelidir.
- Tam tahıllar: Lif açısından zengin bu besinler hem sindirimi kolaylaştırır hem de kan şekerini dengede tutar.
Ürik Asit Yüksekliği Kimlerde Daha Sık Görülür?
Bazı kişiler, yaşam tarzları ya da genetik nedenlerle ürik asidin yüksekliğine daha yatkındır. Risk faktörleri şunlardır:
- Aşırı kırmızı et ve alkol tüketimi
- Şekerli içecekleri sık içmek
- Böbrek hastalıkları
- Obezite
- Ailede gut hastalığı öyküsü
- Yetersiz su tüketimi
- Hareketsiz yaşam tarzı
Bu risklere sahipseniz daha dikkatli olmalı ve düzenli kan testleriyle ürik olan asit seviyenizi kontrol ettirmelisiniz.
Ürik Asit Nasıl Düşürülür?
Eğer kan tahlilinizde ürik asidiniz yüksek çıktıysa, doktorunuzla birlikte bir plan yapmanız gerekir. İlk aşamada yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Gerekirse ilaç tedavisi de başlanabilir.
İşte uygulanabilecek adımlar:
- Diyetinizde yüksek purinli gıdalardan kaçının
- Alkol ve gazlı içecekleri azaltın
- Günde en az 30 dakika yürüyüş yapın
- İdeal kilonuza yaklaşmaya çalışın
- Su tüketimini artırın
- Doktor kontrolünde ürik asidi düşürücü ilaç kullanın
Bu adımlar hem ürik asit seviyesini düşürür hem de gut ataklarının önlenmesine yardımcı olur.
Beslenme ile Kontrol Mümkün
Ürik asit yüksekliği, doğru beslenme ve yaşam tarzı ile kontrol altına alınabilecek bir durumdur. Özellikle sakatatlar, işlenmiş etler, kabuklu deniz ürünleri ve şekerli içecekler gibi ürünlerden uzak durmak büyük fark yaratır. Gut atağı yaşamak istemiyorsanız, tabağınıza ne koyduğunuza dikkat etmelisiniz. Unutmayın, sağlıklı bir vücut sağlıklı bir mutfakla başlar.
